اجرای وال پست و نبشی کشی دیوارهای پیرامونی، بهعنوان یکی از مراحل اجرایی سفتکاری ساختمان، دارای حساسیتهای اجرایی و نظارتی خاص است که سوالات بسیاری از طرف مهندسان ناظر معمار و سازه در این مورد وجود دارد.
وال پست چیست؟
وال پست سازه فلزی است که اجزای سازهای و غیر سازهای و تیغهها را به اسکلت ساختمان، برای مقاومت در برابر نیروهای جانبی باد و زلزله متصل میکند. میانقابها دیوارهایی هستند که به واسطه اتصال یا عدم اتصال آنها به سازه، نام آنها تغییر کرده و به 2 دسته میانقاب سازهای یا غیر سازهای تقسیم میشوند. تیغهها نیز دیوارهایی هستند که خارج از قابهای سازهای اجرا میشوند و نامگذاری آنها هیچ ارتباطی به ضخامت این دیوارها ندارد.
چرا از وال پست در ساختمان استفاده می کنیم؟
وظیفه اصلی وال پست، پایدارسازی دیوار و در نتیجه پایدارسازی بنا است. به طور دقیقتر میتوان گفت وال پستها، دیوارها را به اسکلت اصلی ساختمان متصل میسازند. به این ترتیب با بروز زلزله، نیروی عظیم وارد شده بر دیوار، به اسکلت انتقال مییابد و به این ترتیب دیوارها طور قابلتوجهی سالم میمانند. به عبارتی دیگر میتوان گفت وال پست، موجب یکپارچگی هر چه بیشتر دیوار میگردد و از این طریق آن را در برابر زلزله، مقاوم میسازد.
کاربرد وال پست چیست؟
ازکاربردهای دیگر این المان می توان به نگهداری پنجره، درب، پرداخت داخلی، نمای بیرونی، عایق و تاسیسات اشاره داشت. همچنین وسایل آویزی را نیز می توان به محل قرارگیری دیوار اتصال داد. به این ترتیب، بار کمتری به دیوار وارد می شود و در هنگام زلزله نیز احتمال افتادن این وسایل کمتر می باشد. در مجموع، وال پست نیز مانند بادبند یک المان نگهدارنده یا به طور دقیق تر، نگهدارنده دیوار می باشند
انواع وال پست
وال پستهای قائم ( عمودی )
والپست قائم از قطعات ناودانی یا نبشی به صورت منقطع یا پیوسته جهت مهار خارج از صفحه دیوار بدون اتصال مستقیم دیوار به ستون اجرا می گردد. همچنین برای جلوگیری از ایجاد دیوار میان قاب در حد فاصل والپست و دیوار از مصالح تراکم پذیر نظیر یونولیت یا پشم سنگ ضد رطوبت با ضخامت 0.01 میلیمتر ارتفاع دیوار استفاده می گردد.
وال پستهای افقی
والپست افقی از قطعات ناودانی یا نبشی به صورت منقطع یا پیوسته جهت مهار خارج از صفحه دیوار بدون اتصال مستقیم دیوار به تیر اجرا می گردد. حداقل فاصله بالای دیوار تا زیر سقف برابر با بیشترین مقدار، 25 میلیمتر و حداکثر خیز دراز مدت سقف در امتداد دیوار در نظر گرفته شود. فاصله بالای دیوار تا سقف باید در حدی باشد که تیر بتواند آزادانه خیز داده و اتصالی با دیوار ننماید
انواع وال پست و مهار دیوار از نظر اجرایی
– اجرای وال پستها با انکر بولت و نبشی کشی
– اتصال دیوار به ستون با میلگرد
– اجرای تسمه دور ستون
– مهار دیوار به وسیله تعبیه میلگرد در داخل ستون های مجاور
– مهار دیوار از طریق تعبیه میلگرد در داخل کف
– مهار دیوار به دیوارهای برشی از طریق عبور میلگرد در سوراخ قالب ها
– اجرای والپست برای جان پناه بام
در چه شرایطی مجاز به استفاده از وال پست می باشیم؟
- برای دیوارهای بیش از ۳.۵ متر می توان از وال پست افقی استفاده کرد.
- برای دیوارهایی با طول بیش از ۶ متر، مجاز به استفاده از آن هستید.
- چنانچه طول دیوار ۴۰ برابر ضخامت آن باشد، می توان از وال پست استفاده کرد.
اهمیت استفاده از والپست
تفکری که در بین مهندسان طراح وجود دارد لزوم بر سالم ماندن المان های اصلی سازه یعنی تیر، ستون و سقفها می باشد و سالم بودن این بخش ها ضامن عملکرد مناسب سازه استنشان داد حتی در شرایطی که سازه پایدار بماند و به اعضای اصلی آن آسیبی وارد نشود
نبشی وال پست
در صورتی که پروفیل در نظر گرفته شده برای ساخت وال پست نبشی باشد، لازم است تا در زمان ساخت وال پست، دهانه ی آن یک سانتی متر بیش تر ضخامت دیوار مربوط در نظر گرفته شود. خصوصا در وضعیتی که استفاده از دو نبشی تاکید شده باشد.
دلیل این کار قرار گرفتن تیغه کامل داخل قاب وال پست می باشد. همچنین در وال پست عمودی، می بایست یک متر به یک متر میلگرد 10 کاشته شود تا این میلگردهای آجدار همچون شاخک هایی قوطی و نبشی را به وال پست جوش دهند. این کار منجر به افزایش استحکام اتصال بین تیغه و وال پست می شود .
اشتباهات معمول در اجرای وال پست
در بعضی موارد پیمانکار اجرای وال پست را طبق نظر خود انجام می دهد که همین سبب کاهش هزینه های احتمالی ساخت و ساز خواهد شد. از جمله اشتباهات رایجی که در این مرحله و توسط پیمانکار انجام گرفته است ، استفاده از میلگرد به جای نبشی در اجرای کلاف های افقی می باشد. از دیگر اشتباهات می توان به عدم اجرای پشت به پشت نبشی های افقی و عمودی اشاره نمود. عدم رعایت این مورد منجر می گردد دیوار در داخل نبشی ها و فقط در یک سمت، اجرا گردد
مزایا و معایب استفاده از وال پست
افزایش مقاومت ساختمان در برابر زلزله
جلوگیری از فروپاشی دیوارها در هنگام زلزله
کاهش خسارتهای جانی و مالی ناشی از زلزله
افزایش استحکام و پایداری ساختمان و بهبود عملکرد ساختمان در برابر بارهای باد و طوفان
افزایش هزینه ساخت و ساز
کاهش فضا در داخل ساختمان و نیاز به مهاربندی مناسب وال پست به سایر اجزای سازه دارد
اما این معایب قابل چشم پوشی هستند. در کل، مزایای استفاده از وال پست بیشتر از معایب آن است. اجرای صحیح وال پست ها می تواند تا حد زیادی از خسارات ناشی از زلزله جلوگیری کند.
سخن آخر
در نتیجه، طراحی و ساخت ساختمان مسکونی فرآیندی پیچیده است و همینطور اطلاعات و طرح اجرایی دقیق وال پست نیازمند هماهنگی و همکاری بین مختلف افراد و تخصصها میباشد. از ارزیابی نیازها و اهداف مشتری تا تحلیل موقعیت زمین و طراحی داخلی و خارجی، هر مرحله نقش مهمی در ایجاد یک ساختمان مسکونی کیفیتی و کارآمد دارد. همچنین، نصب سیستمهای مکانیکی و اجرای تکمیلات داخلی و خارجی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و تأثیر زیادی بر کیفیت نهایی ساختمان دارد. با رعایت استانداردهای مربوطه و استفاده از بهترین روشها و مواد، میتوان به دستیابی به ساختمانهای مسکونی ایمن، زیبا و کارآمد دست یافت. اگر به هردلیلی نیاز به مشاوره و راهنمایی بیشتر دارید، با مشاوران شرکت مهندسین اتفاق لاهیج تماس بگیرید.
